TwitterFacebookYoutube

Koekjesvanhellema.nl gebruikt cookies om de site goed te laten functioneren en voor analysedoeleinden. Voor meer informatie zie ons cookiebeleid. Blijft u onze site gebruiken dan gaat u akkoord met het plaatsen van cookies.

X Weigeren.X Akkoord.

Onze familie

De geschiedenis van Hellema

Van dorps bakkerij naar internationale koekjesfabriek met 5 generaties bakkers

Andele Hellema

Van een gat in de markt sprak men niet, anno 1861. En toch zag Andele Wiegers Hellema er een. 22 jaar was hij pas, maar kennelijk ondernemend. Hij wilde bakker worden, maar niet zomaar een bakker, maar banketbakker. Niet dat broodbakken hem te min was, maar banket, dat was het gat in de markt. Bakkers, die zich louter op het bakken van koek, koekjes en gebak toelegden, die had je niet zoveel op het platteland. Andele Hellema was werkzaam geweest in banketbakkerijen en had gezien wie de klanten waren: niet alleen stedelingen, maar ook de gegoede plattelanders. Hij moet gedacht hebben: laat me die boeren een reis besparen, laat me een banketbakkerij beginnen tussen hen in. Op het Friese platteland, in Hallum. Men zegt dat er toen wel zeven bakkers actief waren in het dorp Hallum. Hier begon de geschiedenis van ruim 150 jaar koekjes bakken in Hallum.

Jan Andeles Hellema

Na Andele was het zijn zoon Jan Andeles die de bakkerij overnam. Hij verkocht ook zijn koekjes in de winkel en via een venter aan particulieren. Zo rond 1910 besloot hij te bakken voor bakkers en grossiers. Hij had de tijd mee, want nadat in 1914 de Eerste Wereldoorlog was uitgebroken veranderde de situatie in de bakkerswereld. Er ontstond schaarste en de broodbakkers leefden plotseling in gouden tijden. Zo gouden, dat ze genoeg verdienden aan het broodbakken alleen. Jan Hellema ging bij de bakkers langs en kocht hun bonnen op voor meel, boter en suiker. Hij bakte er zijn koekjes van en verkocht die weer aan de bakkers. Het was niet alleen voor hem een fundamentele koerswijziging, het had ook een grote invloed op alle Hellema’s die na hem kwamen. Al maar drukker kreeg hij het en steeds duidelijker werd, dat zijn bakkerij de vraag niet meer aankon. Jan Hellema zocht om uitbreiding en vond die in het naastgelegen pand, het koffiehuis, annex herberg, annex logement De Valk. Na een verbouwing kon er een oven komen in de nieuwe bakkerij, een heteluchtoven. Jan Hellema was klaar voor de toekomst. Na de oorlog, na 1918, nam de vraag naar koekjes alleen maar toe en er kwam nog een oven bij. Hellema werd al een beetje een industriële bakker met een heuse verkoper, die de provincie introk langs bakkers en grossiers. ‘Koek- en Banketfabriek De Valk’ voerde Jan Hellema als naam op.

Ædzer Hellema

In 1940 werd Wieger, de jongste zoon, samen met zoon Ædzer, eigenaar van Koek- en Banketfabriek De Valk. Door de schaarste aan grondstoffen was uitbreiding van de fabriek in de oorlogsjaren uitgesloten. Die uitbreiding kwam er na de oorlog, toen de vraag net als na de Eerste Wereldoorlog, vele malen groter was dan het aanbod. Ædzer Hellema zag een droom in vervulling gaan:hij schafte in 1947 een kettingoven aan en daarmee had hij de lopende band, die hij in 1924 in Amerika had leren kennen. De fabriek kende in de naoorlogse jaren gouden jaren. Het begon met de export van de Macaroons naar Engeland en ondertussen werd ook de binnenlandse omzet aanmerkelijk uitgebreid. In 1953 maakte Wieger Hellema zich los van het bedrijf en van zijn broer en ging in Leeuwarden onder de naam Helwa verder in de wafelbakkerij. Ædzer Hellema was nog van de naoorlogse productieslag, van de schaarste. Maar de markt veranderde, er kwam meer aanbod en meer aanbod vraagt van de producent inleving in wat de markt, wat de consument, wil. Kortom: productiegericht werd marktgericht. Het tijdperk van de toegevoegde waarde was begonnen. Die stap wilde Hellema sr. niet meer maken.

Jan Ymke Hellema

In 1965 werd Jan Ymke Hellema directeur productie, Ædzer Hellema trok zich langzamerhand terug. De jonge Hellema kon zich helemaal richten op de nieuwe ontwikkelingen in de markt en op een daarop toegesneden productie. Lange lijnen had hij in Amerika gezien en die kreeg hij ook in Hallum, om de productiviteit te verhogen. Onder zijn bewind vond er noodgedwongen een schaalvergroting plaats. De ontwikkeling bij Hellema stond niet op zichzelf. Maatschappelijke ontwikkelingen stonden in die tijd ook in het teken van grotere verbanden en eenheden. Voor het bedrijf Hellema betekende het dat de organisatie moest worden aangepast. Voor Hallum en omstreken betekende het dat er steeds meer mensen bij Hellema aan het werk kwamen. De al maar groter wordende productie van koekjes vroeg ook om meer bakkerstechnologie. Immers, toen was en nog steeds is het streven de kwaliteit van de industriële producten zo dicht mogelijk bij de producten van de kleine, ambachtelijke bakker te krijgen. Jan Hellema was vooral een man van de techniek, van grote machines naar zijn hand te zetten, zodanig dat de productie gesmeerd liep en dat hij zich met de producten kon onderscheiden van de concurrent. Al maar beter ging het met Hellema. Zo goed ging het, mede door de enorme omzet van sprits in Duitsland, dat er weer moest worden uitgebreid. Dat was in 1974, op een nieuwe locatie aan de Doniaweg. Toen Jan Hellema in 1965 de directeursfunctie op zich nam had Hellema veertig man personeel. Hij kende ze allemaal, van naam en van gezicht.

Gerrit Hellema en Hille Hellema

Toen Jan Hellema in 1999 de leiding overdroeg aan zijn opvolgers werkten er 150 mensen bij zijn bedrijf. De in gang gezette marktontwikkeling leidde tot een aanzienlijke schaalvergroting van de fabriek. De nieuwe generatie Hellema is nog marktgerichter aan het werk gegaan. Smoeltjes werd uitgebouwd tot het kindermerk dat het nu is. En ondertussen kreeg de ontwikkeling van andere nieuwe producten extra aandacht. Die nouveautés worden niet alleen voor de Nederlandse markt bedacht, maar ook voor die van bijvoorbeeld Engeland en Scandinavië. In de tijd van de huidige directeuren is er verder geautomatiseerd, is er een nieuwe oven aangeschaft, zijn in de productiesfeer geheel nieuwe producten bedacht en gemaakt. Tussendoortjes, om maar wat te noemen. In 2010 zijn de eerste commercials van het Hellema merk verschenen, een nieuwe stap voor het bedrijf.

Bron: Hellema jubileumboekjes (Bonne Stienstra © 2011)